Rak głowy i szyi to nazwa zbiorcza dla wszystkich nowotworów zlokalizowanych w obszarze głowy 
oraz szyi (z wyjątkiem mózgu) i jest 6-tm rakiem pod względem częstości występowania w Polsce. 
Liczba chorych jest dwukrotnie większa niż pacjentów z nowotworem szyjki macicy. 
Raka głowy i szyi tylko w 2012 r. zdiagnozowano u prawie 11 000 osób (ponad 500 w województwie lubelskim). W tym samym roku w wyniku choroby zmarło blisko 6 000 pacjentów (ok. 300 w województwie lubelskim) – to ok. dwa razy więcej niż 
np. śmiertelnych ofiar wypadków drogowych. Ponadto na przestrzeni ostatnich 20-tu lat odnotowano 20-to procentowy wzrost liczby zachorowań.
Niestety świadomość dotycząca zagrożenia zachorowania na nowotwory głowy i szyi [NGiSz] 
w społeczeństwie wciąż jest niewielka (75% ankietowanych Europejczyków w badaniu „About Face" 
z 2011 r. nie potrafiło udzielić podstawowych informacji dotyczących tej grupy chorób), co przekłada się na małą liczbę wczesnych rozpoznań. Ponad 60% pacjentów już w momencie diagnozy znajduje się w zaawansowanym stopniu choroby. 60% z tej grupy umiera w ciągu 5 lat. Jeżeli natomiast zdiagnozujemy NGiSz na wczesnym etapie zaawansowania, stopień przeżywalności wynosi nawet 80-90%.
Nowotwory Głowy i Szyi, poza tym, że stanowią zagrożenie dla życia pacjenta, powodują utratę mowy, zaburzenia procesu komunikatywnego, deficyty w obszarze podstawowych zmysłów, zniekształcenia twarzy, a co za tym idzie – poczucie wykluczenia, ostracyzmu społecznego 
i znacznego utrudnienia życia. To do wspomnianych deficytów właśnie odnosi się temat przewodni tegorocznych działań III Europejskiego Tygodnia Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi 
"Głośno i wyraźnie – zrozumieć i przeciwdziałać” – powiedział profesor Wojciech Golusiński, 
Prezes Polskiej Grupy Badań Nowotworów Głowy i Szyi, koordynującej działania III ETPNGiSz 
w naszym kraju – Szanse pacjenta na wyleczenie, ale też zminimalizowanie potencjalnych negatywnych skutków choroby, są tym wyższe, im szybciej ją rozpoznamy.
Grupy ryzyka – kto najczęściej choruje?
Czynnikami wpływającymi na rozwój raka głowy i szyi są: palenie, alkohol oraz wirus brodawczaka ludzkiego HPV. Ryzyko zachorowania zwiększa się także u obu płci wraz z wiekiem. 
Pośród pacjentów 61% mężczyzn i 53% kobiet to osoby z grupy 45-64 lat.
Co więcej, w Polsce podobnie jak w innych krajach Europy, obserwuje się nowe zjawisko, 
określane jako „fenomen epidemiologiczny” tj. wzrost liczby nowych zachorowań na nowotwory głowy i szyi u ludzi poniżej 40 r.ż., którzy nigdy nie palili ani nie nadużywali alkoholu. 
Badania naukowe wskazują, że czynnikiem potencjalnego ryzyka w tej grupie jest infekcja wirusem HPV.
Kto powinien przebadać się pod kątem nowotworów głowy i szyi?
Przede wszystkim, osoby znajdujące się w grupach ryzyka, które zauważyły u siebie 1 z poniższych objawów utrzymujący się przez okres 3 tygodni:
•ból języka, nieleczone owrzodzenie jamy ustnej i/lub czerwone lub białe plamy w jamie ustnej
•ból gardła
•utrzymująca się chrypka
•ból i/lub trudności w połykaniu
•guzek w szyi
•zatkany z jednej strony nos lub krwawienie z nosa
Bezpłatne badanie będą także przeprowadzone w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Wojewódzkim im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu w dniu  23 września od godziny 14.00 do 18.00 w Poradni Laryngologicznej. Rejestracja prowadzona jest drogą telefoniczną pod numerem 84 677 37 20. Zgłoszenia będą przyjmowane w terminie 7-21 września br., od poniedziałku do piątku w godz. 11.00-13.00.
Pracownicy Oddziału Laryngologii wraz Dyrekcją Szpitala aktywnie włączają się do programu III Europejskiego Tygodnia Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi. W tym celu przeprowadzimy szeroką akcję informacyjną z zaangażowaniem dostępnych lokalnych mediów oraz z wykorzystaniem własnych środków przekazu, tj. czasopisma firmowego, strony internetowej i portalu społecznościowego Szpitala. Najważniejszym elementem prowadzonej akcji będzie zaproszenie pacjentów na bezpłatne badanie profilaktyczne w dniu 23 września br., a następnie przeprowadzanie tych badań cyklicznie w każdą drugą środę miesiąca. Planujemy dotrzeć do środowisk zagrożonych prowadząc stałą kampanię informacyjną nie tylko poprzez środki masowego przekazu ale także współpracę ze szkołami i innymi instytucjami publicznymi. - mówi dr n. med. Jerzy Zawiślak ordynator Oddziału Laryngologii SPSW im.Papieża Jana Pawła II w Zamościu.
Na czym polega badanie?
Podczas piętnastominutowej wizyty lekarz laryngolog przeprowadza wywiad oraz obserwację polegającą na sprawdzaniu czy w obszarze uszu, nosa, jamy ustnej i gardła środkowego
nie pojawiły się widoczne zmiany nowotworowe. Ponadto może on także wykonać ocenę narządów nosogardła, krtani oraz gardła dolnego za pomocą fiberoskopu. Badanie to jest całkowicie bezbolesne i polega na obserwacji wspomnianych części ciała za pomocą niewielkiej kamery umieszczonej na końcu światłowodu wprowadzanego przez otwór nosowy.
Od pacjenta nie jest wymagane specjalne przygotowanie się do wizyty. Natomiast jeżeli podczas niej lekarz zaobserwuje zmiany nowotworowe, wtedy skieruje na badania mające na celu ustalenie 
ich charakteru i stopnia zaawansowania.  
Fakty na temat nowotworów głowy i szyi:
•Rak głowy i szyi jest 6-tym najczęściej występującym nowotworem na świecie
•Co roku w całej Europie nowotwór głowy i szyi zostaje zdiagnozowany u 350 tysięcy osób, a z jego powodu umiera 62 000 chorych
•W Polsce nowotwory głowy i szyi stanowiły w 2012 roku 9% wszystkich nowotworów rozpoznanych u mężczyzn oraz 5% u kobiet – w sumie zdiagnozowano prawie 11 000 zachorowań oraz odnotowano blisko 6 000 zgonów
•W samym tylko województwie lubelskim, w 2012 roku odnotowano ponad 500 zachorowań i prawie 300 zgonów
•Rak głowy i szyi występuje o połowę rzadziej niż rak płuc, ale dwa razy częściej niż raka szyjki macicy
•Około 60% osób zgłasza się do specjalisty w zaawansowanym stadium choroby
•Około 60% osób z rozpoznanym zaawansowanym stadium choroby umiera w okresie 5 lat
•Mężczyźni 2-3 razy częściej chorują na nowotwory głowy i szyi, ale liczba zachorowań wśród kobiet wzrasta
•Rak głowy i szyi najczęściej występuje u osób powyżej 40-go roku życia, ale w ostatnich latach w całej Europie, 
w tym również w Polsce, odnotowuje się wzrost zachorowań wśród ludzi młodych poniżej 40-go roku życia
III Europejski Tydzień Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi, realizowany jest w ramach międzynarodowej kampanii Make Sense, którą zainicjowało i prowadzi Europejskie Stowarzyszenie Głowy i Szyi (EHNS – European Head and Neck Society) w ścisłej współpracy z organizacjami środowisk medycznych oraz pacjentów. Trzecia edycja Tygodnia, która odbędzie się w dniach 21-25 września, ma na celu poszerzenie wiedzy nt. choroby, jej czynników ryzyka, objawów, 
a przede wszystkim – wagi wczesnej diagnostyki.
Więcej informacji dostępnych jest na stronie: www.makesensecampaign.eu oraz www.phnos.org.pl  
O kampanii Make Sense
Celem kampanii Make Sense, zainicjowanej przez Europejskie Stowarzyszenie Głowy i Szyi (EHNS – European Head and Neck Society), jest podniesienie w społeczeństwie świadomości ryzyka wystąpienia choroby, a także poprawa wyników leczenia pacjentów. Umożliwi to realizacja poniższych zadań:
•Edukacja w zakresie zapobiegania chorobie
•Szerzenie wiedzy na temat objawów nowotworów głowy i szyi
•Zachęcanie do zgłaszania się do specjalistów i wczesnego diagnozowania choroby
Kampania Make Sense wspierana jest przez biofarmaceutyczny dział firmy Merck Serono, Boehringer Ingelheim oraz Transgene.
O EHNS
Europejskie Stowarzyszenie Głowy i Szyi (EHNS – European Head and Neck Society) jest międzynarodową organizacją non-profit z siedzibą w Belgii, której członkami są osoby prywatne, stowarzyszenia krajowe i międzynarodowe oraz grupy naukowców zajmujących się szkoleniami, badaniami oraz leczeniem raka głowy i szyi. Intencją EHNS jest szerzenie wiedzy 
na temat choroby, a także promowanie najwyższych standardów badań naukowych, edukacji społeczeństwa i szkolenia środowiska medycznego, profilaktyki oraz opieki nad pacjentem. Stowarzyszeniu przewodniczą Prezydent Prof. Rene Leemans oraz Sekretarz Generalny Prof. Wojciech Golusiński. Więcej informacji na temat EHNS dostępnych jest na stronie: www.ehns.org
O PGBNGiSz
Polska Grupa Badań Nowotworów Głowy i Szyi powstała w roku 2003 jako interdyscyplinarna instytucja, skupiająca specjalistów z zakresu otolaryngologii, chirurgii szczękowo-twarzowej, neurochirurgii, radiologii, patomorfologii, biologii molekularnej, chemioterapii, onkologii klinicznej, czyli wszystkich specjalistów prowadzących opiekę nad chorym z nowotworem głowy i szyi. Towarzystwo jest członkiem International Federation of Head & Neck Oncologic Societies (IFHNOS) oraz ściśle współpracuje z Europejskim Stowarzyszeniem Głowy i Szyi (EHNS - European Head and Neck Society), realizując działania ogólnoeuropejskiej kampanii Make Sense. Więcej informacji na temat Stowarzyszenia dostępnych jest na stronie: www.phnos.org.pl

Ryszard Pankiewicz
Rzecznik Prasowy
SPSW im. Papieża Jana Pawła II
w Zamościu