Zginęli za pomoc Żydom. Uroczystości w Rogóźnie i Ludwinie
dodano: 22.02.2018
W dniach 10 i 20 lutego 2018 r. przypada 75 –rocznica zamordowania w Dratowie i Ludwinie rodziny Marciniaków w związku z ukrywaniem Żydów oraz jeńca sowieckiego (Konstantego Gorłowa).
Z tej okazji 23 lutego 2018 r. organizowane są uroczystości związane z upamiętnieniem tragicznie zmarłych członków rodziny. Rozpoczną się one o godz. 11.30 na cmentarzu parafialnym w Rogóźnie. Następnie około godz. 12.15 odbędzie się spotkanie ze społecznością gminy Ludwin w Gminnym Centrum Kultury i Sportu w Ludwinie. W spotkaniu wezmą udział przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, władz państwowych i samorządowych, a także Helena Kuśnierz z d. Cygan – odznaczona Medalem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata w 1978 r.
Wg ustaleń poczynionych w toku śledztwa OKŚZpNP w Lublinie, sygn. S. 4/14/Zn w dniu 10 lutego do miejscowości Dratów (wówczas pow. Lubartów), przybyła grupa żandarmów niemieckich (prawdopodobnie z posterunku w Piaskach), wśród nich m.in. Daniel Schulz, Heinrich Reich oraz prawdopodobnie granatowi policjanci oraz wójt gminy Ludwin, z nadania niemieckiego Andrzej Sadowy. Otoczyli oni zabudowania rodziny Marciniaków. Spowodowane było to donosem osoby sołtysa Dratowa (prawdopodobnie nie był on narodowości polskiej), że rodzina Marciniaków przechowuje Żydów i jeńca sowieckiego.
Do biorących udział w obławie jako pierwszy wyszedł z zabudowań Jan Marciniak, który chciał wręczyć łapówkę żandarmom. W momencie kiedy sięgał do kieszeni został zastrzelony. Jego brat Józef zaczął uciekać w kierunku pobliskiego jeziora, tam dogonił go saniami Andrzej Sadowy i tam go zastrzelił. W tym czasie odnaleziono też ziemiankę z ukrywającym się jeńcem sowieckim Konstantym Gorłowem, który zaczął strzelać. Do ziemianki wrzucono granaty, co spowodowało śmierć jeńca.
W tym czasie do Dratowa udał się mieszkający w Uciekajce kolejny z braci Marciniaków – Feliks. Został rozpoznany przez sołtysa Dratowa i wskazany żandarmom. Feliks Marciniak próbował uciec i jednocześnie zaczął strzelać z pistoletu (był żołnierzem BCh/AK). W wyniku ostrzału został ranny a następnie popełnił samobójstwo (wg relacji syna Franciszka Marciniaka – aktualnie 90 lat, zam. Głogów), lub też został dobity przez Andrzeja Sadowego.
W tym czasie w zabudowaniach Marciniaków w Dratowie ukrywali się również Żydzi (m.in. Leopold Rejs/Reis), którym w tym czasie nic się nie stało (wg innych relacji akurat ich nie było w zabudowaniach).
W tym samym dniu zostały zatrzymane m.in. Julia Marciniak (żona Feliksa), Anna Jakubowska-Marciniak (z d. Ostasz) wraz córkami Krystyną Jakubowską i Heleną Marciniak (11 miesięcy) oraz Klementynę Marciniak (siostrę Marciniaków) wraz z dwuletnim dzieckiem. Dziecko to było narodowości żydowskiej (prawdopodobnie potomek lekarza z Zamościa). Wszyscy byli informowani, że jest ono nieślubnym dzieckiem Klementyny Marciniak. Wszystkie były przetrzymywane w budynku gminy w Ludwinie.
W dniu 20 lutego niemiecki żandarm Daniel Schulz (pod wpływem alkoholu) zastrzelił przy budynku gminy Klementynę Marciniak wraz z ukrywanym dzieckiem oraz Annę Marciniak (prawdopodobnie w 6 miesiącu ciąży). Zwolniona została Julia Marciniak, która wybłagała darowanie życia 9-miesięcznej Heleny Marciniak.
Rodzina Marciniaków została pochowana na cmentarzu rzymsko-katolickim w Rogóźnie.
Wg poczynionych ustaleń Klementyna Marciniak oraz jej siostra Janina Cygan (zm. 1948) zostały odznaczone medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata przyznanym w 1978 r. za uratowanie Sary Reis.
Andrzej Sadowy został zatrzymany w kwietniu 1945 r. i wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 1 października 1947 r. (sygn. Knieb. 379/47) został skazany na karę śmierci, wyrok wykonano w Więzieniu na Zamku w Lublinie.
Stanisław Marciniak – jedyny z braci który przeżył okres okupacji niemieckiej był żołnierzem AK a potem podziemia antykomunistycznego, został aresztowany w dniu 6 października 1951 r. w Kolonii Zbereże k. Włodawy, w trakcie likwidacji grupy Edwarda Taraszkiewicza ps. „Żelazny”, został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie na karę śmierci, wyrok wykonano w styczniu 1953 r. w Więzieniu na Zamku w Lublinie.
Aktualni żyjący członkowie rodziny Marciniaków:
Franciszek Marciniak (ur. 1928)– s. Feliksa, zam. Głogów
Helena Kuśnierz z d. Cygan (ur. 1931), zam. Lublin, córka Franciszka i Janiny zd. Marciniak - odznaczona medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Helena Mańkowska z d. Marciniak (ur. 1942) córka Jana Marciniaka i Anny Jakubowskiej, zam. Kędzierzyn- Koźle
Dawid Florczak
asystent prasowy
Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie
Aktualności
więcej-
Wyniki głosowania internetowego w konkursie na nowe logo promocyjne Miasta Zamość
- 10 września - Zauważyć w porę czyli Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom
- 79-latek stracił panowanie nad samochodem. Potrącił trzy osoby
- Stypendia szkolne na rok szkolny 2026/2027
- Jesienna oferta wydarzeń dla dzieci i młodzieży w ZDK
- VIII turnus Dobrowolnej Zasadniczej Służby Wojskowej
- Festiwal Smaku i Tradycji!
- Nietrzeźwy rowerzysta był poszukiwany listem gończym
Komentowane Aktualności
- Głosowanie na nowe logo promocyjne Miasta Zamość (1)
- Zamość na Okrągło 2026 (5)
- Wyższa emerytura? Zamojski ZUS zaprasza na spotkanie (2)
- Zamiast folii – papierosy. KAS udaremniła przemyt za 5 mln zł na granicy w Dorohusku (1)
- Kolejne remonty mogił żołnierskich na Cmentarzu Wojennym Rotunda (1)
- Uroczystości patriotyczne we wrześniu 2026 roku w Zamościu (1)
- 60 połączy os. Karolówka z al. Jana Pawła II (2)
- Media bez wyboru (72)
- Stanowisko KMP Zamość dotyczące ,,pewnego artykułu" (36)
- Stanowczy sprzeciw (34)
- Nowe zasady bezpieczeństwa (32)
- Po 27 latach pracy ze stanowiskiem rozstał się dr hab. n. med. Andrzej Kleinrok (28)
- Licznik długu miasta Zamościa na schodach ratusza (27)
- 1163 nowe przypadki zakażenia koronawirusem na terenie województwa lubelskiego (23)
Komentowane TV
- XXXI sesja Rady Miasta Zamość (693)
- Program Rafała Zwolaka (190)
- Strażacy z Zamościa gasili pożary w Hiszpanii (1)
- Zderzenie hulajnogi z volkswagenem. 22-latek dostał 1000 zł mandatu (1)
- Pozrywane dachy z domów i budynków gospodarczych (2)
- Święto Wojska Polskiego w Zamościu (76)
- Skręcała w lewo i nie ustąpiła pierwszeństwa (1)
- Dziękuję i życzę (1686)
- LXX Sesja Rada Miasta Zamość (1013)
- VI Sesja Rady Miasta Zamość (1007)
- IV Sesja Rady Miasta Zamość (990)
- XII Sesja Rada Miasta Zamość (884)
- X Sesja Rada Miasta Zamość (883)
- Michał Zawiślak kandydatem na wójta (802)
Inne informacje
POCIĄGI - niezwykła podróż przez historię XX wieku - spotkanie z Maciejem Drygasem
dodano: 18.08.2026Czy pociąg może stać się metaforą ludzkiego losu? Maciej Drygas, jeden z najwybitniejszych polskich dokumentalistów, udowadnia, że kolej może być nie tylko środkiem transportu, ale także niezwykłym zwierciadłem historii. Jego najnowszy film „Pociągi” to monumentalna podróż przez XX-wieczną Europę – czas wojen, migracji, przemian społecznych, rozstań i powrotów. 22 sierpnia 2026 roku o godz. 15:00 w Centrum Kultury Filmowej „Stylowy” w Zamościu odbędzie się wyjątkowy pokaz filmu oraz spotkanie z reżyserem. Wydarzenie odbywa się w ramach 14. Zamojskiego Festiwalu Filmowego „Spotkania z historią”.
Zobacz materiałKino Seniora we wrześniu
dodano: 02.09.2026Zamojska Akademia Kultury zaprasza Seniorów na dedykowane im seanse filmowe. W repertuarze najnowsze produkcje filmowe, poprzedzone wideoprelekcją. To kino bez popcornu i reklam, z premierowym repertuarem. Projekcje filmowe odbywają się we wtorki o godzinie 11:00, w sali kinowej Zamojskiej Akademii Kultury, ul. Akademicka 8, II piętro, wejście od ul. Akademickiej i Pereca (winda).
Zobacz materiałNa drogach Lubelszczyzny trwa wojewódzka akcja „Alkohol i Narkotyki”
dodano: 15.08.2026Celem akcji jest wyeliminowanie z dróg nietrzeźwych kierujących, którzy stanowią ogromne zagrożenie dla wszystkich uczestników ruchu. Od rana policjanci ruchu drogowego dokonują kontroli stanu trzeźwości kierujących oraz testują na zawartość narkotyków.
Zobacz materiałProwadził samochód pomimo sądowego zakazu, będąc pod wpływem alkoholu
dodano: 25.08.2026Funkcjonariusze z Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej doprowadzili do wydalenia z Polski 43-letniego obywatela Ukrainy. Mężczyzna został zatrzymany po tym, jak prowadził pojazd mechaniczny pomimo wcześniejszego sądowego zakazu, będąc dodatkowo pod wpływem alkoholu. Cudzoziemiec przez najbliższe 7 lat nie będzie mógł ponownie wjechać do Polski ani innych państw strefy Schengen.
Zobacz materiał
Wasze komentarze (0)