Czym właściwie jest handel ludźmi? Jest to użycie człowieka dla korzyści innych, któremu towarzyszy wspomniane wyżej naruszenie praw i godności osoby ludzkiej. Wyzysk ten jest związany ze stosowaniem przemocy psychicznej i fizycznej, w postaci gróźb, zastraszenia, bicia, gwałtów i obrażania uczuć. Może to być także wykorzystanie różnego rodzaju form przymusu, uprowadzenia, oszustwa, nadużycia władzy, czy słabości. Handlarze żerują na psychicznym i fizycznym ubóstwie człowieka, czyniąc z niego źródło dochodu. Współczesne niewolnictwo przybiera różne formy: praca przymusowa często w nieludzkich warunkach, bez należytego wynagrodzenia, wykorzystanie w przemyśle erotycznym, zmuszanie do prostytucji, żebractwa, do popełniania przestępstw, przymusowe małżeństwa, handel organami i inne formy wykorzystania (np. dzieci są wcielane do organizacji zbrojnych i uczestniczą w walkach z bronią w ręku).
Niestety często, pomimo alarmujących faktów nie chcemy przyjąć do wiadomości, że jest to problem na skalę światową, który rozprzestrzenia się w zatrważającym tempie, a w dodatku dotyczy nie tylko innych krajów, ale ma miejsce także u nas w Polsce, a nawet obok nas. Dlatego organizacje przeciwdziałające handlowi ludźmi i pomagające ofiarom, policja, wspólnoty kościelne podejmują działania aby przeciwdziałać, aby uświadamiać, mówić, reagować, pomagać.
Na różną skalę, zależnie od możliwości, z inicjatywy Sekcji Bakhita (Sieć BAKHITA do Spraw Przeciwdziałania i Pomocy Ofiarom Współczesnych Form Niewolnictwa przy Konferencji Wyższych Przełożonych Żeńskich Zgromadzeń Zakonnych (KWPŻZZ) 18 października w kilku miastach w Polsce (Warszawie, Katowicach, Lublinie, Krakowie, Wrocławie, Przemyślu, Zamościu, Piasecznie), odbyła się kampania edukacyjno-artystyczno-modlitewna. Celem kampanii było podnoszenie w społeczeństwie, zwłaszcza wśród młodzieży najbardziej narażonej na wykorzystanie w tym procederze, świadomości na temat handlu ludźmi. Chcieliśmy też uwrażliwiać na problem współczesnego niewolnictwa ze szczególnym zwróceniem uwagi na potrzebę właściwego reagowania w zetknięciu z tym procederem i udzielania odpowiedniej pomocy osobom pokrzywdzonym. Ponieważ kampania zorganizowana była przez zgromadzenia zakonne i wspólnoty kościelne, nie zabrakło wymiaru modlitewnego.
Na terenie Zamojszczyzny przygotowania do tego dnia rozpoczęły się wiele wcześniej. Temat handlu ludźmi i prewencji pojawił się na dwóch turach rekolekcji dla młodzieży prowadzonych przez siostry FMM, obejmując ponad 100 uczestników.  W czasie poprzedzającym to wydarzenie ponad 50 klas w czterech zamojskich liceach zostało objętych katechezą na ten temat. Kolejne szkoły zostaną objęte w najbliższym czasie.
Zaangażowane zostały diecezjalne media. Siostry wzięły udział także w audycji „Nocna zmiana” Katolickiego Radia Zamość, która została poświęcona zagadnieniu handlu ludźmi.  Można ją będzie odsłuchać, wchodząc na link audycji: http://www.radiozamosc.pl/audycja,nocna-zmiana.html
Już samego 18 października młodzi wolontariusze wraz z siostrami FMM, wyszli na ulice Zamościa, aby być głosem tych, którym głos zabrano, których odarto z godności i skrzywdzono. W godz. od 9.30 do 14.00 pod kościołem św. Katarzyny, kościołem Katedralnym oraz na placu Starego Rynku można było zobaczyć pantomimę ukazującą problem współczesnego niewolnictwa, traktowania człowieka jak towar. Można było poznać historie ofiar i sposoby werbunku handlarzy. Gra aktorów i transparent przyciągały wzrok… Wolontariusze podczas pantomimy rozdawali bileciki z modlitwą oraz informacją, gdzie zwrócić się o pomoc oraz zachęcali napotkane osoby do modlitwy. Był to także czas dłuższych rozmów, pytań, refleksji. Tego dnia usłyszeliśmy niejedno „dziękuję, że o tym mówicie”, niejeden wyraz zaskoczenia, że takie coś ma dzisiaj miejsce i w takim wymiarze, niejedno pytanie: jak pomagać, gdzie szukać pomocy, zobaczyliśmy niejedną łzę wzruszenia, bólu, współczucia.
Kampania oprócz wymiaru profilaktyki i edukacji: jak przeciwdziałać, jak reagować i gdzie szukać pomocy dla osób dotkniętych tym cierpieniem, była czasem modlitwy o zaprzestanie handlu ludźmi oraz w intencji wszystkich osób, które padły ofiarą niesprawiedliwości, oszustwa i są wykorzystywane w różny sposób. Przez modlitewne wsparcie chcieliśmy okazać naszą solidarność z pokrzywdzonymi. Ta modlitewna część kampanii odbyła się w kościele św. Katarzyny. W intencji ofiar handlu ludźmi o godz. 10.00 została odprawiona Eucharystia, a o godz. 15.45 odbyło się czuwanie modlitewne oraz różaniec, prowadzone przez siostry Franciszkanki Misjonarki Maryi i Siostry Najświętszego Imienia Jezus.  Czuwaliśmy przy modlitewnym śpiewie scholii i łączyliśmy się we wspólnym wołaniu do Boga, który zna drogi do serc wszystkich żyjących w udręczeniu, beznadziei i samotności.
Pragnę wyrazić wdzięczność wszystkim zaangażowanym w przeprowadzenie Kampanii w naszym mieście Zamość, a szczególnie chcę podziękować: Księdzu Biskupowi Marianowi Rojkowi za patronat nad tym Wydarzeniem, kapłanom, zwłaszcza Kapłanom z kościoła św. Katarzyny i Katedry, Siostrom Franciszkankom Misjonarkom Maryi, Siostrom Najświętszego Imienia Jezus, Katechetom, Katolickiemu Radiu Zamość, naszym lokalnym Mediom, które zdają relację z tego wydarzenia, Policji, która dbała o nasze bezpieczeństwo oraz wszystkim, którzy omdlali kampanię i łączyli się z nami w modlitwie.
Kolejny Europejski Dzień Przeciwko Handlowi Ludźmi minął, ale każdy dzień jest dobry na gest solidarności – na szept modlitwy i pomocy udzielonej tym, którzy tak mocno zostali skrzywdzeni i którzy tak bardzo tej pomocy potrzebują. Nie bądźmy obojętni. To mógłby być każdy z nas…
Warto wiedzieć jak ustrzec się przed wykorzystaniem i krzywdą i gdzie udać się po pomoc.

Sylwia Stelmach