Jak przedstawia się sytuacja szkół w prowincji Ghazni?
Według danych Departamentu Edukacji za zeszły rok, w prowincji jest 536 szkół – chodzi o szkoły podstawowe, stopnia gimnazjalnego i średnie. Ponad połowa z nich nie posiada budynków, a lekcje odbywają się pod namiotami lub pod gołym niebem. 222 to szkoły wyłącznie dla chłopców, 87 dla dziewcząt, a pozostałe 227 to szkoły koedukacyjne. Ale nie można powiedzieć, że sytuacja jest jednakowa w całej prowincji. Zależy to od poziomu bezpieczeństwa dystryktu. W dystryktach zamieszkanych przez grupę etniczną Hazarów –Nawur, Jaghori, Jaghatu, Malistan oraz w Ghazni i Khwaja Omari, gdzie skład narodowościowy jest mieszany - w tym roku szkolnym otwarto wszystkie szkoły. W pozostałych dystryktach albo działają tylko szkoły dla chłopców, albo tylko madrasy, czyli szkoły religijne przy meczetach.
Co robi PRT, żeby poprawić sytuację?
Działania PRT opierają się na czterech filarach. Po pierwsze na wspieraniu miejscowej administracji, czyli Departamentu Edukacji prowincji Ghazni. Działając w oparciu o strategię edukacji dla Afganistanu, przygotowaliśmy pracowników departamentu do stworzenia planu działania departamentu na poziomie prowincji. Drugi filar to administracja na szczeblu lokalnym, czyli w na poziomie każdego z 19 dystryktów. Tutaj nasze działania koncentrują się na ścisłej współpracy z subgubernatorami oraz szefami edukacji, szczególnie w dystryktach tzw. zagrożonych - niebezpiecznych. Monitorujemy działania lokalnej władzy oraz zbieramy informacje dotyczące stanu szkół. Pomagamy organizować spotkania starszyzny wiosek, prowadzimy rozmowy i negocjacje w celu doprowadzenia do otwarcia jak największej liczby szkół. Naszym trzecim celem jest zapewnienie równego dostępu do edukacji dziewczętom. Po czwarte, wspieramy podnoszenie kwalifikacji zawodowych nauczycieli i dążymy do zwiększenia ich liczby.
Jakie teraz działania podejmujecie?
Jeśli chodzi o wspieranie administracji, w celu usprawnienia komunikacji, Departament Edukacji został w ubiegłym roku doposażony w komputery oraz podłączony do Internetu. Obecnie, przy współpracy z Ministerstwem Edukacji, przygotowujemy dwa projekty szkoleniowe. Pierwszy zakłada przeszkolenie pracowników departamentu, drugi jest skierowany do dyrektorów szkół. Szkolenia mają uczyć zarządzania budżetem, zbierania danych, analizy oraz budowania na tej podstawie strategii, a następnie planów realizacji ustalonych założeń.
W celu sprawnego wykorzystania rocznego budżetu, PRT zamierza wesprzeć departament i analizy stanu technicznego wszystkich budynków szkolnych. Zakładamy zatrudnienie 10 inżynierów, którzy dokonają przeglądu szkół w całej prowincji Ghazni. Każdy budynek szkolny zostanie zmierzony, a potrzeby naprawy czy rekonstrukcji zostaną dokładnie oszacowane. Ta analiza pozwoli ocenić nakłady finansowe potrzebne na dokonanie remontów oraz pomoże określić liczbę nowych budynków szkolnych, które trzeba zbudować. Poza opłaceniem wynagrodzenia inżynierów, chcemy wesprzeć to przedsięwzięcie przez zakup sprzętu– GPS-ów, aparatów fotograficznych, przyrządów pomiarowych oraz plotera, urządzenia te zostaną przekazane wydziałowi inżynierów w Departamencie Edukacji.
Mówiliśmy też o równym dostępie do nauczania bez względu na płeć. W niebezpiecznych dystryktach stosujemy metodę małych kroków. Zaczynamy od edukacji religijnej. W tym celu pracujemy nad spotkaniami, tzw. szurami, w których biorą udział mułłowie. Chcemy, żeby przynajmniej dziewczynki do 14 lat miały dostęp do madras, gdzie mogą uczyć się podstaw, czyli czytania i pisania
Co do sprawy czwartej, czyli szkolenia nauczycieli, zamierzamy kupić książki, w tym podręczniki, by stworzyć biblioteki, komputery, meble do akademików – dla tzw. TTCs (Teachers Training Centers). Projekt jest zgodny z afgańską narodową strategią w dziedzinie edukacji, która zakłada zwiększenie o 70% liczby nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjów, którzy zdali państwowy egzamin nauczycielski. Strategia zakłada powstanie w całym kraju 34 centrów kształcenia nauczycieli z akademikami dla studentów, zarówno kobiet jak i mężczyzn. W prowincji Ghazni obecnie istnieją dwa takie centra - w Ghazni oraz w dystrykcie Jaghori. Poza tym dyrektor centrum w prowincji Ghazni udostępnił wykształconych wykładowców, którzy są gotowi zamieszkać w dystryktach Andar, Moqur i Qarabagh i prowadzić tam zajęcia w dla nauczycieli. Jest już zgoda Ministerstwa Edukacji na wykorzystanie szkół do prowadzenia kursów, a Departament Edukacji w Ghazni wyznaczył konkretne budynki szkół w tych dystryktach. Chcemy też dostarczyć wyposażenie, które będzie służyć prowadzeniu tych szkoleń.
W celu propagowania równego dostępu do edukacji została również przygotowana propozycja projektowa na doposażenie Publicznej Biblioteki w centrum Ghazni. Zostanie stworzona kafejka internetowa oraz zbiór ponad 4000 książek. Pracujemy nad przeszkoleniem pracowników biblioteki z prowadzenia katalogów oraz obsługi baz danych.  

Marek Aloksa