21 listopada 1866 roku, po 286 latach istnienia, Twierdza Zamość została zlikwidowana na mocy ukazu cara Aleksandra II Romanowa. Wydarzenie to zapoczątkowało nowy etap w historii miasta. Część fortyfikacji została zniszczona lub rozebrana, a pozostałe elementy systemu obronnego stopniowo traciły swoje militarne znaczenie. Nie oznaczało to jednak końca militarnej historii Zamościa. W kolejnych latach w mieście stacjonowali żołnierze różnych armii – najpierw rosyjskiej, następnie niemieckiej i austro-węgierskiej, a od 1918 roku także Wojska Polskiego.

Wystawa prezentuje przemiany zachodzące w przestrzeni miasta w latach 1866–1939 oraz losy dawnych fortyfikacji po likwidacji twierdzy. Ekspozycja przybliża również rzadziej omawiany okres pomiędzy kasatą twierdzy a pierwszymi badaniami architektonicznymi jej pozostałości prowadzonymi w latach 30. XX wieku.

Celem wystawy jest pokazanie, w jaki sposób likwidacja twierdzy wpłynęła na rozwój urbanistyczny Zamościa oraz jak dawne elementy systemu obronnego zostały przekształcone i włączone w strukturę rozwijającego się miasta.

Informacje o wydarzeniu

Otwarcie wystawy:

13 marca 2026 r., godz. 13:00

Miejsce:

Muzeum Fortyfikacji i Broni Arsenał

Oddział Muzeum Zamojskiego w Zamościu

ul. Zamkowa 2

Twórcy wystawy

Scenariusz: Andrzej Maziarz

Konsultacja merytoryczna: Andrzej Urbański

Projekt graficzny: Kinga Kołodziejczyk, Sebastian Oliwiak

Aranżacja wystawy: Natalia Szczerba