ZUS ma obowiązek kontrolować zwolnienia lekarskie na dwa sposoby. Po pierwsze lekarze orzecznicy sprawdzają, czy osoba na zwolnieniu lekarskim nadal jest chora. W pierwszym półroczu lekarze w województwie lubelskim musieli skrócić 219 zwolnień, bo stan zdrowia badanych pozwalał im na powrót do pracy.

Po drugie inspektorzy Zakładu weryfikują, czy chory nie pracuje na zwolnieniu. Oprócz pracy zarobkowej niedozwolone są też inne aktywności, które mogą utrudnić lub wydłużyć powrót do zdrowia. W pierwszej połowie roku inspektorzy zakwestionowali zwolnienia 333 mieszkańców regionu. Większość nieprawidłowości to praca na zwolnieniu.

Pani prowadząca własny sklep spożywczy na zwolnieniu lekarskim obsługiwała klientów „za ladą”. Mężczyzna został przyłapany podczas pracy na kombajnie. Inny mieszkaniec regionu zamiast leczyć się, prowadził treningi sportowe, kolejny uczestniczył w kursie na prawo jazdy. W trakcie zwolnienia pewną panią policja zatrzymała za jazdę samochodem pod wpływem alkoholu. Zamiast dochodzić do zdrowia w domu, trzeźwiała w policyjnej izbie zatrzymań. Były również przypadki wakacyjnych wyjazdów na zwolnieniu do zagranicznych kurortów i objazdowe wycieczki po Polsce.

Konsekwencje finansowe

Jeżeli ktoś korzysta ze zwolnienia niezgodnie z jego przeznaczeniem, musi zwrócić otrzymany zasiłek za cały okres skontrolowanego zaświadczenia. Gdy lekarz orzecznik skraca zwolnienie, jest ono płatne do dnia badania. Skutek finansowy obu rodzajów kontroli w województwie lubelskim wyniósł w pierwszym półroczu niemal 752 tys. złotych.

W skali całej Polski kwota wstrzymanych świadczeń wyniosła w tym czasie ponad 22 mln złotych. Te środki zostają w funduszu chorobowym na wypłaty dla osób, którym faktycznie się należą.

ZLA to nie urlop

ZUS przypomina, że zwolnienie lekarskie to czas na odzyskanie zdolności do pracy, a nie wykonywanie dodatkowej pracy, czy wyjazd na wakacje. Osoba niezdolna do pracy z powodu choroby może podejmować tylko zwykłe czynności życia codziennego i takie, które wiążą się ze stanem zdrowia. Na przykład może pójść na wizytę do lekarza, do apteki czy po podstawowe zakupy spożywcze.

Kontrolują również pracodawcy

Nie tylko ZUS sprawdza, czy ubezpieczeni korzystają ze zwolnień lekarskich zgodnie z ich celem. Takie prawo mają również pracodawcy, którzy ubezpieczają powyżej 20 osób. ZUS zajmuje się kontrolami osób zatrudnionych w mniejszych zakładach pracy i prowadzących działalność gospodarczą.

Małgorzata Korba

rzecznik ZUS w województwie lubelskim