Wydarzenie „100 lat polskiej Policji. Lubelskie akcenty, lubelskie epizody”zorganizowane zostało z okazji 100. rocznicy powstania polskiej Policji. Poprzez konferencję edukacyjną, na której w przystępnej formie zastały przedstawione dzieje polskich stróżów prawa, organizatorzy chcieli przypomnieć o policjantach, którzy w czasie pokoju stali na straży porządku, a w czasie II wojny światowej odpowiedzieli na wezwanie Ojczyzny i stanęli przeciw dwóm okupantom: niemieckiej III Rzeszy i Związkowi Socjalistycznych Republik Sowieckich - nierzadko poświęcając swoje zdrowie i życie.
Wydarzenie otworzył dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie Marcin Krzysztofik. - Polska Policja była kluczowym element polskiej niepodległości – mówił szef lubelskiego IPN. Zaznaczył również, że policjanci ponieśli ogromną cenę II wojny światowej, nawiązując przy tym do zbrodni katyńskiej.
Jako pierwszy z prelegentów wystąpił Rafał Szewczyk (Instytut Historii UMCS – Katedra Historii Społecznej i Edukacji). Tematem jego wystąpienia była Policja Państwowa w województwie lubelskim na przestrzeni dwudziestolecia międzywojennego. Na początku wyjaśnił co oznacza termin „policja”. Następnie przeszedł do pierwszych organizacji policyjnych, które powstawały w czasie II wojny światowej na ziemiach polskich. Jedną z nich była Milicja Miejska w Lublinie. Przy okazji wyjaśnił skąd wzięło się słowo „państwowa” w nazwie policji. Miało ono uwydatniać jednolity i scentralizowany charakter. Odróżniało to policję powstałą w 1919 r. od wcześniejszych organizacji policyjnych. Opowiadając o dziejach lubelskiej policji, odniósł się także do bezpieczeństwa w przedwojennym Lublinie. - Najbardziej niebezpiecznymi ulicami były Bychawska (dzisiejsza Kunickiego) i 1 maja. Miały one swoich bandytów i organizacje przestępcze – powiedział historyk.
Po Szewczyku głos zabrała Danuta Malon (Stowarzyszenie Rodzina Katyńska Lublin). Opowiedziała o tym jak wyglądały losy polskich policjantów na Ziemiach Wschodnich II RP podczas II wojny światowej.
– Funkcjonariusze NKWD odrywali guziki z polskich, policyjnych mundurów i deptali z furią policyjne czapki. Związek Socjalistycznych Republik Sowieckich uważał Policję Państwową za główne narzędzie burżuazyjnego państwa i zagrożenie dla komunizmu – mówiła Malon.
Prelegentka opowiedziała także o ekstremalnie surowych warunkach w jakich przebywali policjanci w obozie w Ostaszkowie, których następnie zamordowano - zaliczani oni są do ofiar zbrodni katyńskiej.
- Na miejscu, gdzie ich zakopano, budowano dacze (domki wypoczynkowe) i urządzano pijackie orgie. Ciała zamordowanych dobrze się zachowały, bo zmumifikowały je fekalia płynące z latryn. Ziemia była granatowa od policyjnych mundurów – powiedziała przedstawicielka Stowarzyszenia Rodzina Katyńska Lublin.
Na końcu opowiedziała o pogrzebie ofiar na cmentarzu w Miednoje, który określiła „największym cmentarzem policyjnym na świecie”. Tam spoczęli także m.in. żołnierze Wojska Polskiego, Korpusu Ochrony Pogranicza oraz oficerowie wywiadu.
 

Dawid Florczak
asystent prasowy
Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie